KONSTRUOWANIE PRZEKAZÓW MEDIALNYCH dla 11AKiTAwS-SD 2025-26

Terminy konsultacji.

Katalog przedmiotu oraz warunki uzyskania zaliczenia. Uwaga! Obowiązującym katalogiem (sylabusem) jest niniejsza strona internetowa.

WYKŁAD					PLAN
11AKiTAwS-SD	11AKiTAwS-SD

STUDIA STACJONARNE

WYKŁADY

Wprowadzenie oraz cel zajęć:

Warunki uzyskania zaliczenia, podstawowe treści i zagadnienia, literatura. Informacja o stronie internetowej prowadzącego
oraz o konieczności korzystania z kontt "Gmail UZ".

Nie stanowi problemu analizowanie wpływu treści przekazów medialnych na odbiorców.

Prawdziwym wyzwaniem jest rozumienie w jaki sposób oddziałuje forma przekazu.

Zagadnienia:

● przekaz informacji i upoglądowienie,

● media media dydaktyczne, sytuacje dydaktyczne,

● mass media multimedia.

● Cechy charakterystyczne nowych mediów (interaktywność, multimedialność, hipertekstowość, komunikacyjność).

● Teorie (Koncepcje człowieka a rola i miejsce nowych mediów w procesach poznawczych cz.1).

Materiały:

● Upoglądowienie, media dydaktyczne, multimedia. Szeroka definicja multimediów (plusy/ minusy) wg D. De Kerckhove (s.8 do s.21)

● ICTw procesach edukacyjnych (def. multimediów, teorie i teoretycy, procesy uwagi):

● Media masowe - geneza i pojęcia wg Denisa McQuaila:

● Mass media - literatura:

● W. Strykowski - media edukacyjne:

● W. Strykowski - rola mediów edukacyjnych:

Treści wymagane na kolokwium zaliczeniowym:

● Definicje: Media, media edukacyjne, mass media, multimedia. Multimedia wg D. De Kerckhove (także na kolejnym wykładzie).

Odszyfrowane pliki z materiałami są dostępne w Classroomie po wybraniu linku PLIKI DO ZAJĘĆ oraz nazwy przedmiotu LINK.

FILM: Koncepcje człowieka a rola i miejsce nowych mediów w procesach poznawczych - wykład wideo cz.1 (45 min) (oglądamy od 18:20 min).

Treści wymagane na kolokwium zaliczeniowym:

● Rola i miejsce mediów w procesach poznawczych w świetle różnych ujęć teoretycznych - geneza; przedstawiciele.

● Definicje: Media, media edukacyjne, mass media, multimedia. Multimedia wg D. De Kerckhove (także na kolejnym wykładzie).

Odszyfrowane pliki z materiałami są dostępne w Classroomie po wybraniu linku PLIKI DO ZAJĘĆ oraz nazwy przedmiotu.

WYKŁAD 2

Zagadnienia:

● Teorie (Koncepcje człowieka a rola i miejsce nowych mediów w procesach poznawczych cz.2).

● Człowiek w świecie mediów. Poznawanie świata poprzez media.

● Systemy reprezentacji rzeczywistości (konstruktywizm) a konstrukcja komunikatów medialnych.

● Przekaz pozawerbalny.

Materiały i źródła:

FILM: Koncepcje człowieka a rola i miejsce nowych mediów w procesach poznawczych - wykład wideo cz.2 (123 min).

Uwaga! W serwisie YouTube pod filmem zamieszczono interaktywny spis treści.

Prezentacja zawierająca materiały z powyższego filmu (nie wszystkie): LINK

● Teorie: poniżej prezentacja online zawierająca nagrania audio z wykładu. Pod każdym slajdem umieszczono obszerne notatki:

Materiały uzupełniające:

● Film: Mowa ciała klucz do ludzkich emocji:  

● Slajdy uzupełniające:

● Model pamięci Endela Tulvinga: (umiejętność wykazania podobieństw z koncepcją Jerome Brunera).

● Wiedza proceduralna i deklaratywna,  np. wg M. Jagodzińskiej, Psychologia pamięci.

Odszyfrowane pliki z materiałami są dostępne w Classroomie po wybraniu linku PLIKI DO ZAJĘĆ oraz nazwy przedmiotu.

Treści wymagane na kolokwium zaliczeniowym:

● Rola i miejsce mediów w procesach poznawczych w świetle różnych ujęć teoretycznych - geneza; przedstawiciele.

● Kształtowanie obrazu rzeczywistości w świetle koncepcji konstruktywistycznej (szanse i zagrożenia).

● Zmiana w sposobie korzystania z nowych mediów w świetle koncepcji Seymoura Paperta.

● Definicja multimediów wg Derrica de Kerckhove.

● Sytuacje dydaktyczne wymagające upoglądowienia.

WYKŁAD 3

WYKŁAD 4

Zagadnienia:

● Nowy typ odbiorcy - nowe media, a plastyczność mózgu; Zanik czytelnictwa (dzieci i „krótkie spojrzenia”).

● Nowe preferencje poznawcze a krótkie komunikaty multimedialne).

● Cyfrowa demencja („aby zadać pytanie, trzeba znać część odpowiedzi”, „wiem, że nic nie wiem”).

● Przykłady badań własnych.

Materiały i źródła:

FILM: Niejawne zagrożenia medialne. Forma przekazu jako źródło zagrożeń medialnych (66 min).

Materiał wideo z wykładu należy uzupełnić trzema fragmentami filmu "uzależnieni od ekranu", które są dostępne w Classroomie.

Materiał wideo prezentuje najbardziej destrukcyjne niejawne zagrożenia medialne. Już u małego dziecka (nawet poniżej pierwszego roku życia) rozpoczyna się proces, w efekcie którego jego szanse edukacyjne drastycznie maleją. Wykład przeznaczony dla rodziców i nauczycieli. Wyjaśnia przyczyny: zaniku czytelnictwa, utratę zdolności czytania ze zrozumieniem, spadek kreatywności, "cyfrowej demencji" oraz systematycznego spadku inteligencji.

● de Kerckhove D. (2001), Powłoka kultury (tu oddziaływania); Telewizja - zbiorowa wyobraźnia (formy manipulacji):

● de Kerckhove D. (2001), Inteligencja Otwarta (tu multimedia);

● Jędryczkowski J. (2016) Krótkie komunikaty multimedialne w procesie nabywania wiedzy proceduralnej, "General and Professional Education" 3/2016.

● Jędryczkowski J. (2014) Forma i treść komunikatu multimedialnego w dobie zaniku czytelnictwa, "General and Professional Education" 2/2014.

● Herbert E. Krugman, Memory without Recall, Exposure without Perception (quick looks).

● Fragmenty filmu: Dzieje pisma (Signs of the times : the history of writing), 1996, 48 min; Czy czytamy jak Chińczycy?

● Film: Meandry czytania, 2013, 45 min   Film usunięto z YT. Nowy link: . Prawdopodobnie wrzucę go do materiałów.

● Film: Koniec ery druku, 2012, 52 min (37:47 - zanik czytelnictwa a zanik demokracji, wielozadaniowość, skutki) [Na kolokwium zaliczeniowe].

● W materiałach film dzieje pisma - proszę zwrócić uwagę na końcowe konkluzje.

Prezentacja zawierająca materiały z powyższego filmu (nie wszystkie):

Prezentacja online zawierająca elementy audio-wideo.

Pod każdym slajdami umieszczono obszerne notatki:

Treści wymagane na kolokwium zaliczeniowym:

● Przyczyny zaniku czytelnictwa.

● "Krótkie spojrzenia" (humorystyczny przykład dla zalogowanych w domenie UZ).

● Załamanie przerwy między bodźcem a reakcją.

● Plastyczność mózgu a preferencje poznawcze internautów.

● Krótki komunikat multimedialny jako preferowana forma przekazu.

● Wyniki badań Bernta Bratsberga i Ole Rogeberga (2018) - Odwrócenie efektu Flynna - pod slajdem nr 10 .

● Oddziaływanie przekazów medialnych - nowe narzędzia badawcze (YouTube Analytics i Eye tracking).

● Nabywanie wiedzy proceduralnej i deklaratywnej - strategie poznawcze (slajd 25).

WYKŁAD 5

Zagadnienia:

● Big Data - pojęcie i przykłady: Google Analytics oraz YouTube Analytics (demonstracja własnych platform).

● Autoprezentacja - uwarunkowania.

● Podobieństwa i różnice: okulografia (ang. eye tracking), a względny i bezwzględny wskaźnik utrzymania uwagi w YouTube Analytics.

Zagadnienie omówione w prezentacji (prezentacja - slajd 15 wraz z notatką pod slajdem).

● Co Google wie o każdym z nas - pokaz i demonstracja. 

Materiały i źródła:

● Jędryczkowski J. (2019) Metoda obserwacji i analiza aktywności studentów w systemie kształcenia na odległość: PDF str. 195

Przykłady badań naukowych realizowanych z zastosowaniem narzędzi YouTube Analytics (20 min.):

Treści wymagane na kolokwium zaliczeniowym:

● Eye tracking (okulografia) - co można badać/ analizować?

● YouTube Analytics - co można badać/ analizować?

WYKŁAD 6

Zagadnienia:

1. Konstruowanie sloganów reklamowych na podstawie książki D. Dolińskiego Psychologia reklamy:

2. Marketing szeptany i wirusowy : prezentacja nieobowiązkowa (pptx - hasło). Wymagana jest jedynie znajomość definicji marketingu szeptanego

i wirusowego oraz podanych poniżej przykładów (jako materiałów, o których rozmawiają - "szepczą" potencjalni klienci rozpowszechniając (w sposób wirusowy) informacje o marce lub produkcie.

Marketing wirusowy - przykłady:

● Thinkmodo (agencja zajmująca się wyłącznie marketingiem wirusowym): kampanie [2] [11] [12] [19].

● Woda Evian (2013)

● Samsung (Samsung Galaxy Note 3) - fotografia

● Yes We Can - Barack Obama Music Video

● Serce i Rozum playlista

● Allegro i "Legendy polskie"

Inne formy manipulacji:

● de Kerckhove D. (2001), Powłoka kultury (tu oddziaływania); Telewizja - zbiorowa wyobraźnia (z wykładu 4):

● J. Gajda, Sposoby manipulowania poprzez mass media:

● S. Juszczyk, Wizerunki medialne: uproszczenie, mijanie się z prawdą czy manipulacja?:

● Z. Kwieciński, Globalonia - światowy rynek bredni:

● K. Wenta: Manipulacja we wzorcu osobowym obywatela:

Treści wymagane na kolokwium zaliczeniowym:

● Znajomość tricków stosowanych podczas konstruowania sloganów reklamowych.

● Umiejętność rozpoznania i nazwania triku zastosowanego w konkretnym sloganie.

● Znajomość pojęć marketing szeptany i wirusowy.

● Umiejętność wskazania reklam, w których zastosowano rozwiązania mają sprzyjać marketingowi wirusowemu.

Literatura:

WYKŁAD 7

Zagadnienia:

● Osobowość interfejsu:

● Wielkość interfejsu (materiał prowadzącego):

● Jakość obrazu a jakość dźwięku.

● Synchronizacja obrazu i dźwięku.

Materiały dodatkowe:

● Osobowość interfejsu (hasło).

● Interfejs - wierność odwzorowania - wierność odwzorowania (hasło).

● Interfejs - kolorystyka i struktura:

Literatura:

Treści wymagane na kolokwium zaliczeniowym:

● W jaki sposób można "nadać osobowość" interfejsom głosowym. Jakie były konkluzje z badań (osobowości niezgodne, osobowości zgodne,

zmiana osobowości interfejsu podczas eksperymentu).

● Wierność odwzorowania rzeczywistości (różnice w przypadku obrazu i dźwięku).

● Dlaczego wielkość interfejsu ma znaczenie?

Zagadnienia:

● Typy uwagi a manipulacje medialne.

● Nowe metody badań marketingowych - neuromarketing.

● Propaganda: Propaganda Josepha Goebbelsa oraz słuchowisko Orsona Wellesa "Wojna światów" wg książki H.G. Wellsa.

Materiały i źródła:

● Film: Neuromarketing [cz.1] [cz.2] [cz.3] - (0:00-4:27)(14:25-17:24)(20:50-22:38)(26:18-30:00).

● Radiowe imperium Goebbelsa:

● Fragmenty filmu: Wielkie konstrukcje III Rzeszy - Propaganda (33 min) - (0:00-9:10) (15:58_19:10).

● Prezentacja: Typy uwagi a manipulacje medialne:

Treści wymagane na kolokwium zaliczeniowym:

● Neuromarketing.

● Typy uwagi (przede wszystkim przetwarzanie mimowolne, uwaga dowolna, torowanie), a odpowiadające im formy manipulacji.

● Umiejętność rozpoznania i nazwania triku zastosowanego w konkretnym przekazie medialnym.

● Znajomość pojęcia neuromarketing (na podstawie fragmentów filmu). Stosowane metody badań.

● Wiadomości na temat fenomenu medialnego słuchowiska Orsona Wellsa "Wojna światów".

● Wiadomości na temat propagandy medialnej Goebbelsa (PDF).

LABORATORIA

LABORATORIUM 1

Warunki uzyskania zaliczenia, podstawowe treści i zagadnienia, literatura. Informacja o stronie internetowej prowadzącego
oraz o pracy w systemie online (narzędzia Dysku Google).

Podanie hasła do materiałów.

Omówienie zadań podlegających ocenie.

Omówienie zadań, które miały być realizowane w pracowni komputerowej.

LABORATORIUM 2

Zagadnienie:

: ● Typy uwagi i możliwości stymulacji (uwaga dowolna, przetwarzanie mimowolne, torowanie, habituacja, utrzymanie uwagi) - wykład 3.

: ● Manipulacje medialne a typy uwagi; rozwiązania stosowane w reklamie - wykład 7 (temat 2).

: ● Triki stosowane podczas konstruowania sloganów reklamowych - wykład 6.

Warunkiem rozwiązania testu będzie uprzednie zalogowanie się na swoje konto Google.

W domu:

Obejrzeć film: Mowa ciała klucz do ludzkich emocji.

Uwaga! Powtórzyć materiał z wykładu dotyczący możliwości stymulacji procesów uwagi w przekazach multimedialnych (dla trzech form przekazu).

Pytania:

1. Jak zapewnić odpowiedni poziom stymulacji procesów uwagi w przekazie online (brak nauczyciela), aby zapewnić porównywalną jakość kształcenia?

2. W których miejscach (w przekazie multimedialnym) należy wprowadzać elementy stymulujące procesy uwagi?

Zadania:

1. Odnaleźć przekazy (zachować hiperłącza) stymulujące poszczególne typy uwagi w obrębie trzech form przekazu (jeśli był już ten wykład).

2. Zaprezentować i omówić (dokonując oceny skuteczności) poszczególne rozwiązania.

LABORATORIUM 3

Informacje w Classroomie.

Zadanie:

Proszę odnaleźć w mediach (prasa, reklama TV, np. YouTube, ewentualnie radio, ale z radiem  może być problem, zatem nie jest to konieczne) trzy przykłady prezentowanych w poniższym filmie oddziaływań.

Każdy przygotowuje zatem dokument (Word lub LibreOffice), w którym należy scharakteryzować przetwarzanie mimowolne. Następnie należy zamieścić link do filmu na YouTube lub zdjęcie oraz nazwać i opisać zastosowane oddziaływanie (2 przykłady). W opisach proszę uwzględnić informacje z wykładu trzeciego i siódmego (prezentacje). Dodatkowo samodzielnie przygotowujemy przykład takiego oddziaływania, np.: grafika, audio, prezentacja lub film. I opisujemy zastosowany trik.

Przykład gotowej pracy DOCX i PDF - po pobraniu pliku Worda można wpisać własne przykłady.

Podpisane prace (CW.3 Nazwisko Imię) należy przesłać w Classroomie na Dysk Google.

Dodatkowy plik z własnym przykładem podpisujemy identycznie.

FILM: Przykłady eksperymentów badających wpływ oddziaływań stymulujące uwagę mimowolną na zapamiętywanie treści przekazu  (4 min).

Materiały i źródła:

Oddziaływanie kolorów: czerwona sukienka (od 18:14) - materiał w Classroomie: Oszukać umysł

Ruch iluzoryczny - wywoływanie wrażenia ruchu tam gdzie go nie ma, np. na plakacie (hasło do pliku na Tablicy):

LABORATORIUM 4

Zadanie:

Na podstawie materiałów z wykładów poświęconych stymulacji uwagi dowolnej  proszę przygotować dokument (Word lub LibreOffice), w którym należy scharakteryzować uwagę dowolną. Następnie należy zamieścić link do reklamy na YouTube lub zdjęcie oraz nazwać i opisać zastosowane w nim oddziaływanie (2 przykłady). W opisach proszę uwzględnić informacje z wykładów. Dodatkowo samodzielnie przygotowujemy przykład takiego oddziaływania, np.: grafika, audio, prezentacja lub film. I opisujemy zastosowany trik.

Przykład gotowej pracy DOCX i PDF - po pobraniu można wpisać własne przykłady.

Praca podlega ocenie. Podpisane prace (CW.4 Nazwisko Imię) należy przesłać w Classroomie na Dysk Google.

Dodatkowy plik z własnym przykładem podpisujemy identycznie.

LABORATORIUM 5

Przykłady torowania

Filmy realizowane na zajęciach

Zadanie:

Na podstawie materiałów z wykładów poświęconych oddziaływaniom torującym (prezentacje wykład  3 i 7) oraz analizując filmy z Dysku Google proszę przygotować dokument (Word lub LibreOffice), w którym należy zamieścić link do filmu na YouTube lub zdjęcie oraz nazwać i opisać zastosowane oddziaływanie (2 przykłady). W opisach proszę uwzględnić informacje z wykładów. Proszę pamiętać o oddziaływaniach, których celem jest uzyskiwanie efektów podobnych, jak w przypadku stosowania bodźców podprogowych (dynamiczna akcja odwraca uwagę od małego napisu lub słów lektora) oraz w wyniku przenoszenia wrażenia (szczególnie w reklamach skierowanych do dzieci). Dodatkowo samodzielnie przygotowujemy przykład takiego oddziaływania, np.: grafika, audio, prezentacja lub film. I opisujemy zastosowany trik.

Przykład gotowej pracy DOCX i PDF - po pobraniu można wpisać własne przykłady.

Praca podlega ocenie. Podpisane prace (CW.5 Nazwisko Imię) należy przesłać w Classroomie na Dysk Google.

Dodatkowy plik z własnym przykładem podpisujemy identycznie.

Materiały i źródła:

"Niewidzialny clown" (od 08:14) - materiał w Classroomie: Oszukać umysł

LABORATORIUM 6

Zadanie:

Proszę zapoznać się z prezentacją poświęconą konstruowaniu sloganów reklamowych (wykład 6). Proszę odnaleźć w prasie (samodzielnie wykonana fotografia) lub pobrać z mediów elektronicznych fotografie trzech reklam wykorzystujących trzy różne (omówione na wykładzie) rozwiązania. Fotografie proszę opisać charakteryzując konkretne rozwiązanie. Jeśli w jednej reklamie zastosowano kilka rozwiązań proszę je odnaleźć i opisać.

Przykład gotowej pracy DOCX i PDF - po pobraniu można wpisać własne przykłady.

Praca podlega ocenie. Podpisane prace (CW.6 Nazwisko Imię) należy przesłać w Classroomie na Dysk Google.

Dodatkowy plik z własnym przykładem podpisujemy identycznie.

Materiały i źródła:

● Marketing szeptany i wirusowy:

LABORATORIUM 7

FILM: Ilościowa analiza tekstów kultury (9 min).

Tekstem kultury może być dowolna audycja radiowa lub telewizyjna, a także publikacja prasowa lub książka.

Udostępnione poniżej oba artykuły wspominają także o analizie jakościowej tekstów - tę pomijamy. Trzeba jednak umieć je rozróżnić.

Zadanie:

Proszę odszukać w serwisie YouTube dwa krótkie filmy dotyczące jednego wydarzenia. Najlepiej wiadomości telewizyjne pochodzące z różnych stacji informacyjnych (TVN24 i Polsat oraz zestawić je z wiadomościami, np. z TV Republika lub TV Trwam).

Proszę zapoznać się z materiałami poświeconymi ilościowej analizie tekstów kultury i odpowiedzieć na pytania w zamieszczonym poniżej teście.

Materiały i źródła:

● J. Fiske, Ilościowa analiza tekstów kultury - przykłady:

● T. Goban-Klas, Znaczenie analizy zawartości:

Warunkiem uzyskania dostępu do testu jest wcześniejsze zalogowanie się na konto Google UZ.

 Zagadnienia:

Zagadnienia podano pod każdym wykładem - są oznaczone kolorem błękitnym: "Treści wymagane na kolokwium zaliczeniowym".

FILM: Test zaliczeniowy z wykładu - przebieg testu oraz zagadnienia i pytania  (46 min).

Zagadnienia na kolokwium zaliczeniowe z wykładu to treść dokumentów, które można pobrać na niniejszej stronie. Dla ułatwienia dodam, że zazwyczaj pytania układam do treści zaznaczonych wyróżniającym się kolorem. Kolokwium będzie przeprowadzone w postaci testu online (większość pytań zamkniętych) rozwiązywanego w domu. Na pytania trzeba odpowiedzieć w czasie 40 minut. O wyznaczonej godzinie test zostanie wyłączony (trzeba zdążyć przed tym terminem).
 

Zagadnienia (wszystkie zagadnienia/pytania przeanalizujemy na zajęciach):

·       Jerome Bruner – konstruktywizm (koncepcja 3 systemów reprezentacji); koncepcja człowieka.

·       Koncepcja Jerome Brunera a Model systemów pamięci Endela Tulvinga.

·       Związek jej koncepcji z trzema formami przekazu oraz sposobami stymulacji procesów uwagi.

·       Albert Bandura i jego teoria społecznego uczenia się (uzasadnienie stosowania filmu i animacji w procesie nabywania wiedzy proceduralnej).

·       Burrhus F. Skinner – koncepcja człowieka; nauczanie programowane; technologia kształcenia.

·       Koncepcja Seymoura Paperta i jej wpływ na rolę i miejsce komputera w edukacji.

·       Derrick de Kerckhove i jego definicja multimediów (4 filary) – każdy filar pozytywne i negatywne aspekty w zakresie oddziaływania na dzieci i młodzież.

·       Multimedia, a nowe preferencje poznawcze dzieci i młodzieży („krótkie spojrzenia”; załamanie przerwy między bodźcem a reakcją; reakcje obronne
       i orientujące; cyfrowa demencja; zanik czytelnictwa; zmniejszająca się zdolność skupiania uwagi).

·       Typy uwagi a formy manipulacji.

·       Okulografia (eyetracking) oraz wykresy utrzymania uwagi YouTube Analytics jako narzędzia badawcze.

·       Media i ludzie: osobowość interfejsu, wielkość interfejsu, wierność odwzorowania.

·       Słownictwo reklam oraz marketing wirusowy.

·       Znajomość filmów: Mowa ciała klucz do ludzkich emocji; Meandry czytania; Koniec ery druku (a przemiany społeczne); Neuromarketing (fragmenty).